Czy kultura organizacyjna zwiększa zysk firmy? Co mówią badania i praktyka biznesu
Hipoteza do weryfikacji brzmi: „Wysoka kultura organizacji oparta na świadomym przywództwie przynosi lepsze wyniki biznesowe.”
Warto rozbić tę tezę na 4 części: „wysoka kultura organizacji”, „świadome przywództwo”, „lepsze wyniki biznesowe” oraz związek przyczynowy między nimi. Ta ostatnia część jest najtrudniejsza do udowodnienia.
A może jest odwrotnie. Firmy osiągające wysokie zyski mają więcej środków na rozwój ludzi, mogą inwestować w liderów i mogą finansować programy rozwoju kultury. W takim scenariuszu to wyniki dają środki na budowanie kultury, a nie kultura kształtuje wyniki. Wiele badań pokazuje związek między kulturą a wynikami, wykazanie kierunku wpływu jest bardzo trudne.
Historia biznesu zna wiele organizacji bardzo wymagających, opartych na strachu, z wysoką rotacją, z niewielką troską o dobrostan ludzi, które przez wiele lat generowały ponadprzeciętne zwroty dla właścicieli.
Sam fakt istnienia takich przypadków podważa tezę w wersji absolutnej, że dobra kultura zawsze daje lepsze wyniki.
Fakty o wpływie kultury organizacyjnej na wyniki
Chartered Institute of Personnel and Development, czyli brytyjski instytut HR i rozwoju organizacji, uznawany za jedną z najbardziej wpływowych organizacji zajmujących się zarządzaniem ludźmi, przywództwem i kulturą organizacyjną na świecie stwierdza, że istnieje zauważalny związek między kulturą organizacyjną a wynikami organizacji, ale siła tego związku zależy od kontekstu i sposobu pomiaru.
Badanie Stanford Graduate School of Business przeprowadzone na 309 dużych przedsiębiorstwach wykazało zależności między określonymi archetypami kultury a obiektywnymi wynikami firm. Jednocześnie autorzy podkreślają, że wcześniejsze dowody były niejednoznaczne z powodu problemów definicyjnych i pomiarowych.
Przegląd 60 badań dotyczących przywództwa i wyników przedsiębiorstw wykazał, że przywództwo wiąże się z poprawą wyników firm, a kultura organizacyjna jest jednym z najczęściej występujących czynników wspierających powstawanie tego związku.
W wielu badaniach transformacyjne przywództwo pozytywnie wpływa na kulturę organizacji, a następnie na zaangażowanie i wyniki pracowników.
Moim zdaniem dane pozwalają obronić następującą, zmodyfikowaną tezę:
Świadome przywództwo i zdrowa kultura organizacyjna zwiększają prawdopodobieństwo osiągania ponadprzeciętnych wyników biznesowych.
Wyjątki od tej tezy są niestety liczne, jak ma przykład monopol, przewaga technologiczna, regulacje prawne, silna marka, które mogą przez długi czas kompensować słabą kulturę.
Kultura innowacyjna, charakterystyczna dla Krzemowej Doliny, pomaga w firmie technologicznej, ale wcale nie musi być spójna z dobrostanem wśród pracowników tam pracujących, chyba, że dla kogoś praca jest wszystkim.
Zmodyfikowana teza o istnieniu korelacji pomiędzy wysoką kulturą organizacyjną i lepszymi wynikami firmy
Po analizie dowodów oceniłbym tezę tego artykułu nie jako prawdziwą lub fałszywą, lecz jako zbyt mocno sformułowaną.
Bardziej obroniona empirycznie wersja brzmi:
„Świadome przywództwo zwiększa szansę na stworzenie kultury organizacyjnej, która sprzyja zaangażowaniu, współpracy, innowacyjności i realizacji strategii, a te czynniki często przekładają się na lepsze wyniki biznesowe.”
To znajduje znacznie mocniejsze wsparcie w literaturze niż proste twierdzenie:
„dobra kultura = lepsze wyniki”.
Jeśli ta ocena jest błędna i w rzeczywistości wysoka kultura oparta na świadomym przywództwie nie wpływa istotnie na wyniki biznesowe, możesz jako właściciel firmy zainwestować znaczne środki w rozwój kultury z pomocą HR, nie uzyskując zwrotu z inwestycji. Najwcześniejszym sygnałem ostrzegawczym będzie brak poprawy produktywności, rotacji, zaangażowania i wyników klientów mimo 12-24 miesięcy konsekwentnych działań kulturowych.
Osobiście wierzę i sprawdziłem to w firmach, które prowadziłem, że można połączyć wyniki z zarządzaniem „po ludzku”. W takiej pomocy swoim klientom się specjalizuję.